DASARUPA - ÖZET

DASARUPA - ÖZET ()

Dasharupakam (Daśarūpakam), 10. yüzyılda Dhananjaya tarafından yazılmış, o dönemin popüler tiyatro ve drama gösterilerinin yapısı ve kuralları üzerine bir incelemedir. Dhananjaya, Paramara kralı Munja'nın saray şairiydi. Natya Shastra ve Dasharupakam'da sunulan çeşitli teknik ve yöntemler, günümüz tiyatrosunda hâlâ yaygın olarak kullanılmaktadır. Yazar, eserini dayandırdığı Natya Shastra'nın yazarı Bharata'ya, diğerlerinin yanı sıra, selamlamalarla başlıyor. Ancak kendi sözleriyle, sıradan halkın da anlayabileceği şekilde, bunları kitabında düzenli ve özlü bir biçimde sunmaya çalıştığını belirtiyor. Rupakam, bir biçime sahip olan ve görülebilen  şey anlamına gelir; esasen tiyatro ve drama gösterilerini ifade eder. Yazar, Bharata’nın eserini tanımlamak için kullandığı kelimeyi kullanır ve on tür tiyatro gösterisini tanımlar: DashaRupakam – On Oyun Biçimi.

Oyunların biçimlerini anlatırken yazar, bir oyunun vazgeçilmez unsurları olan Vastu (olayörgüsü), Netaa (başkahraman) ve Rasa (duygusal boyut) konularını ele almaktadır.

Dasharupakam dört bölümden oluşur: her biri Prakaasha olarak adlandırılır ve toplamda yaklaşık 300 karika (dize) içerir; buna karşılık Natya Shastra'da 6000 dize bulunur. 

İlk bölümde rupakam kuralları, dramanın temel unsurları (Vastu – olay örgüsü, Netaa (başkahraman) ve Rasa (duygusal boyut)) açıklanmaktadır. Ardından Olay Örgüsü’nün türleri ve özellikleri ele alınmaktadır. İkinci bölümde, Netaa (başkahraman) olan kahraman ve kahramanların sahip olması gereken özellikler açıklanmaktadır. (neta) Üçüncü bölümde, dramanın on türü ele alınmaktadır. Dördüncü bölümde Rasa ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Ancak yazar, Rasa'nın ağır bir konu olması nedeniyle sadece kısa açıklamalar sunacağını belirtmektedir